تعاريفي از چهاركنج ورزش هاي رزمي با استاد حامدرحيمي پنجكي

رشته هاي مطرح رزمي جهان

سبكها و رشته هاي زيادي از رزمي وجود دارند كه در جهان مطرح هستند

مهمترين و پر طرفدارترين رشته هاي رزمي  كه امروزه در دنيا فعاليت دارند عبارتند از :

كاراته – كونگ فو – تكواند – بوكس – كيك بوكسينگ

 KICKBOXING   TAEKWONDO   BOX   KARATE   KUNGFUTOA

علاقمندان زيادي در دنيا در اين رشته ها فعاليت ميكنند و رويدادهاي آن را دنبال ميكنند .

حركات تكنيك ها و ضربات و برخي دفاع ها در اين رشته ها تا حدودي مشترك هستند و فقط اسامي و روش هاي اجرا متفاوت است . معمولا افرادي كه در يكي از اين پنج رشته فعاليت ميكنند ميتوانند در تمامي رشته هاي رزمي موفق باشند.

تاريخچه ورزش رزمي

هنر و ورزش رزمي تاريخ مفصلي دارد كه ما  در اينجا بسيار مختصر  به آن اشاره خواهيم كرد. هنر رزمي در حدود  ۴۰۰۰ سـال قبل ، توسط حكومت امپراطوري  چين بـه نـام دودمن شيا براي نبردهاي تن به تن پايه ريزي شد.

پيدايش هنر رزمي  را  به ۵۴۰۰  سال پيش دوران مصر باستان نيز نسبت ميدهند.  بـه استناد  تصوير به جامانده دو انسان بر روي ديوار كه با هم مبارزه ميكنند .

تعريف ورزش رزمي

حركات و تكنيك ها و فنوني كه با استفاده از دست و پا براي مبارزه و درگيري و دفاع از خود انجام ميشود تعريف ساده اي از هنرهاي رزمي است

برخي رزمي را مبارز ه و درگيري تن به تن مي دانند . عده اي نيز آن را درگيري  با استفاده از دست و پا و استفاده از ادوات و آلات سرد مانند شمشير و نانچكو ، چوب  و …  ميدانند .

عده اي نيز ورزش رزمي را هنر و صرفا جهت ساخت ذهن و تفريح و سرگرمي ميدانند و …

در يك جمع بندي ميتوان هنرهاي رزمي را اين چنين معرفي كرد :

هنر رزمي عبارت است از حركات و تكنيكها و ضرباتي كه با استفاده از دست و پا و بدن انجام ميشود جهت مبارزه و درگيري و دفاع ، و يا اجراي حركات نمايشي .

تاثيراتي كه ورزش رزمي بر انسان ميگذارد : اعتماد به نفس ، ساخت ذهن و روح ، داشتن جسم سالم ، اخلاق و نظم ، افتادگي و از خود گذشتگي و اهداف پاك ميباشد.

هنرهاي رزمي ، هر فردي در طول دوران زندگي خود هميشه به فكر بـوده است كه بتواند رزمي كار خوبي باشد و يا از فنون آن آگاهي داشته باشد .

چه به اين رشته علاقمند باشد يا نباشد. با توجـه بـه اينكه هنرهاي رزمي نوعي آمادگي در برابر درگيريها و دفاع و حملات فيزيكي مي باشد علاقه به اين رشته رزمي معمولا از سنين  ۵ تا ۶۰ سالگي وجود دارد . معمولا  از هر صد نفر فعال درورزش رزمي حدود پنج نفر مسير را ادامه داده و موفق مي شوند.

ورزشهاي رزمي با ساير رشته هاي ورزشي متفاوت است . تنها رشته اي است كـه استفاده از آن براي هر كسي لازم است . اگرچه ورزش هاي ديگري هم مانند: تيراندازي ، سواركاري و شنا نيز هست كه يادگيري آن براي هر شخصي لازم است ، اما اين ورزشها نياز به داشتن امكانات است.

ولي براي يادگيري رزمي نياز به هيچ امكاناتي نيست، بدون آن نيز ميتوان به يادگيري فنون آن مشغول شد. از سن كودكي تا سنين بالا ، بسته به وضعيت جسماني ميتوان اين ورزش را شروع كرد و آموزش ديد .

راجع به اثر ورزش بر ميگرن، مستندات و مقالات ضدونقيضي وجود دارد. در برخي از آنها ورزش بعنوان محرك حملات ميگرن ياد شده و در برخي ديگر ورزش از طرق مختلف باعث كاهش حملات شده بود. چيزي كه از جمع بندي مطالب حاصل كردم، اين بود كه نبايد صرفا واژه ورزش را به كار برد. چون اثر ورزش دقيقا به نوع تمرينات بدني وابسته بود. در واقع مي‌توان به اهميت نوع فعاليت بدني در بهبود و يا تشديد حملات ميگرن پي برد.
تمرينات سبك و عموما هوازي، از مسيرهاي زير، باعث كاهش حملات ميگرني مي گردد:

۱. تغييرات فيزيولوژي و روان‌شناختي
۲. كاهش اثر انقباض عروق مغز
۳. بهبود جريان خون در مغز
۴. افزايش سطح اندورفين
۵. افزايش سروتونين
۶. كاهش چربي و وزن
۷. آرام‌بخش و كاهنده استرس
۸. افزايش جذب اكسيژن و بهبود خواب

برخي از تمرينات ممنوعه:
۱. وزنه‌برداري
۲. دويدن هاي سريع
۳. فوتبال
۴. شناي سرعتي
۵. تنيس
۶. قايقراني

برخي از تمرينات توصيه شده:
۱. دوچرخه ثابت
۲. پياده‌روي
۳. ايروبيك
۴. يوگا
۵. دويدن آهسته
۶. شناي آهسته
۷. پيلاتس كم فشار

نكات لازم هنگام تمرين كردن كه بايد رعايت شود:
۱. شدت تمرين هوازي بيش از ۷۰ درصد نباشد.
۲. حين تمرين بايد بتوانيد يك جمله را كامل بدون قطع نفس ادا كنيد.
۳. ورزش سه روز در هفته با شدت متوسط به پايين باشد.
۴. هر جلسه يك تا نهايتا ۱.۵ ساعت باشد.
۵. درصورت احساس سر درد، بلافاصله تمرين قطع گردد.
۶. گرم كردن و ريكاوري حتما انجام شود.
۷. زمان گرم كردن حداقل ۱۵ دقيقه باشد.
۸. نوشيدن منظم آب قبل، حين و بعد از تمرين.

بعضي  مربياني را در باشگاه ها مشاهده ميكنيم كه شيوه تمرين دهي مناسبي را دارند، اما به لحاظ تئوريك فاقد برخي شاخص هاي تمريني هستند، و با خود مي گويم كاش علاوه بر آن، چند روزي هم در دوره هاي تئوري مربيگري و دوره هاي تخصصي تئوريك رشته مورد نظرشان شركت مي كردند، تا پشتوانه علمي را نيز چاشني طراحي تمريناتشان نمايند.

*همچنين مربياني را نيز ديده ايم كه بعضا در كاد‌ر فني تيم هاي ملي بوده اند، ولي افتخارشان اين بوده كه تاكنون يك مولتي ويتامين هم نخورده اند. آنها تنها راهي كه براي طراحي و تغيير تمرينات ميدانند، صرفا افزايش حجم و شدت تمرين هست، ولاغير.شايد شما هم مربياني را ديده ايد كه بدون علم و صرفا به پشتوانه تعداد فالور بالا، خود را حتي مجاز به طراحي برنامه غذايي هم مي دانند.

*در مقابل اين مربيان در دانشگاه هاي سراسري و آزاد، اساتيدي را مشاهده كرده ايم كه سواد و تخصصشان فقط بر روي وايت برد ميباشد. و ورزش را هم از دانشگاه و با قبولي در رشته تربيت بدني شروع كرده اند، و گاها مثل رزومه هاي پژوهشي شان كه مديون كار مستمر “دانشجوهايشان” هستند و هيچ كمكي به دانشجو به جز ديتا فروشي براي پايان نامه نمي كنند، و براي “خودشان” رزومه عملي و ملي تدارك ديده اند. جالب است كه ادعايشان نيز گوش عالم را كر مي كند.
بعضي از اين دكترها و كارشناسان، اگر به يك باشگاه و يا زمين تمريني بروند ،حتي يكساعت هم نمي توانند درست تمرين بدهند و يا مجموعه اي را مديريت كنند. در عوض استاد تئوري هاي علمي تربيت بدني هستند.

عرصه علم، صحنه فخر، غرور و منم منم گويي نيست. اينجا همه بايد ياد بگيريم و بس. (چه استاد، چه دانشجو)

 يك مربي كاربلد، بايد علاوه بر يك پيشينه موفق عملي در حد تيم ملي و حداقل قهرماني كشور، تحصيلات تربيت بدني را هم جدي بگيرد تا بتواند به درستي و با مباني علمي ، تمرين طراحي كند و يا باشگاهي را اداره نمايد و يا حداقل با شركت در دوره هايي كه مدرسين آنان نه به لحاظ دوستي و ارتباط با برگزار كننده، كه به دليل علم و تخصصشان انتخاب شداند، توانايي تئوريك و علمي خود را افزايش دهد.

تنفس از راه بيني مي تواند مزاياي مختلفي داشته باشد.

۱. گرم شدن هواي وارد شده به ريه
۲. مرطوب شدن هوا
۳. تصفيه بخشي از آلودگي هاي تنفسي
۴. مبارزه با عفونت
۵. تنظيم بهتر دماي بدن
۶. جلوگيري از خشك شدن دهان

نتيجه گيري:
بهترين شيوه تنفس، خصوصا در هواي سرد، آلوده و خشك، استفاده از بيني براي انجام تنفس است. ولي اگر بر اثر شدت تمرين ناچار به تنفس از دهان شديد، نگران نباشيد و سعي كنيد به آهستگي عمل تنفس را به بيني خود منتقل نماييد.

شايد يكي از راه هاي مناسب در ورزش هاي نامبرده، انجام دم از بيني و بازدم از دهان باشد. ولي اگر بر اثر شدت تمرين و يا عدم عادت، از دهان تنفس كرديد، آسمان به زمين نيامده، راحت باشيد و ادامه بديد.

شايد براي شما هم اين سوال پيش آمده است كه هنگام تمرين از راه دهان تنفس كنيم يا بيني ؟ 

از زمان هاي قديم، همواره مربيان تاكيد بر تنفس از راه بيني داشته اند، ولي در واقع چقدر مهم است و اصلا تاثيري بر عملكرد ما داره يا خير؟

واقعيت اين است كه حين تمرينات بدني، تنفس از طريق بيني بنا به دلايل مختلفي بر تنفس از راه دهان ارجحيت دارد، ولي در اين حد هم كه اصرار به تنفس از راه بيني داشته باشيم و تنفس دهاني را ممنوع كنيم، خير!

در رشته هاي ورزشي مانند شنا ، وزنه برداري ، كاراته (كاتا ) و… كه تكليف تنفس مشخص است، جايي براي بحث نيست. چون تكنيك تنفس بقدري در رشته هاي

مذكور مهم هست كه جابجايي محل و نوع تنفس، كل عملكرد را كاهش مي دهد و حتي مانع ادامه كار ميشود.

اما در ورزش هاي همگاني، نظير پياده روي و دويدن هاي آهسته و مستمر، علاوه بر ريتم تنفس كه بايد با حركت دست و پاها سينك باشد، راه و نوع تنفس در عملكرد ورزشكار مي تواند موثر باشد و بهتر است از بيني تنفس انجام پذيرد.

شايد يكي از راه هاي مناسب در ورزش هاي نامبرده، انجام دم از بيني و بازدم از دهان باشد. اما اگر بر اثر شدت تمرين و يا عدم عادت، از دهان تنفس كرديد، آسمان به زمين نيامده، هيچ اشكالي نخواهد داست ، پس راحت باشيد و ادامه بدهيد.

* استفاده از مدرها (كه دوپينگ هم محسوب مي شود)، سونا و ننوشيدن آب براي سروزن رسيدن غير علمي است. اين روش ها عمدتاً موجب از دست رفتن آب بدن و كاهش عملكرد و احتمال بروز كرامپ و كاهش قدرت تعريق و آسيب هاي گرمايي مي شود. حتي اگر ورزشكاران آب از دست رفته را از طريق سرم هاي وريدي دريافت كنند، عملكرد از دست رفته اصلاح نخواهد شد. به علاوه، هر گونه تزريق در زمان مسابقات با قوانين مبارزه با دوپينگ مغايرت دارد.

* بهترين روش، تنظيم يك برنامه غذايي طولاني مدت زير نظر كارشناسان تغذيه است.

*محدود كردن بيش از اندازه انرژي دريافتي از طريق غذا، ممكن است دختران ورزشكار را در معرض سه گانه زن ورزشكار قرار دهد.

* در صورت بالا بودن درصد چربي بدن، استفاده از مكمل هاي چربي سوز مي تواند كمك كننده باشد. بديهي است مكمل هاي مصرفي متناسب در زمان مسابقات و زمان اردوها متفاوت خواهد بود.

براي انجام موفقيت‌آميز ديگر هيپنوتيزم بايد هفت گام زير به صورت متوالي و دقيق اجرا گردد:

روش‌هاي مختلفي براي انجام هيپنوتيزم وجود دارد. اولين كسي كه در اين زمينه مانيه تيزم كرد مسمر بود و طرف داران آن را مسمريسم مي‌ناميدند. مسمر با تمركز و توجه و مهم‌تر از همه انتظار در بيماران آن‌ها را در خلسه قرار مي‌داد. بعد از او روانشناسان ديگر به اين كار پرداختنند ولي كاري كه مسمر مي‌كرد هيپنوتيزم نبود

هنگام استفاده از واژهٔ مناسب خلسه دقت شود مطالب با موهومات اشتباه نشود. هرچند لفظ خلسه از لفظ trance كه از بهت و ترس احتمالاً مي‌آيد بهتر باشد؛ و خلسهٔ عرفاني و احساس خروج روح از بدن احتمالاً از هيپنوز جدا نيست. (فرزان كمالي نيا) المان براي هيپنوز چند مرحله تصور مي‌كند - وقتي فقط چشم‌ها را مي‌بينيم حالت هيپنوئيدال است بعد وارد فازهاي عميقتر مي‌شويم و يكي از فازهاي عميق هيپنوتيزم به نام سمنامبوليسم نام دارد (سمنامبول خداي خواب در يونان است) - از هيپنوز در age regration يعني بازگشت به سنين عقب‌تر (پس روي سني) و حتي چند صد سال قبل و پيشروي سني استفاده مي‌شود البته بازگشت چندصد سال به عقب لزوماً مؤيد تناسخ نيست و اين مسايل در حد تئوري است و دقيق نيست. استفاده از هيپنوز در اعتراف گرفتن از زنداني‌ها و دروغ سنجي معتبر نيست. هرچند گاهي نتايج مفيد علم و گاهي نتايج نادرست مي‌دهد. به‌طور كلي خيلي نمي‌توان به اين مطالب اعتبار كرد.

روشهاي مختلفي براي القاي هيپنوز وجود دارد. روش تثبيت چشم - روش كياسون- روشpmr يا شل كردن پيشروندهٔ عضلاني (ميراث هيپنوز اريكسوني)- و… از هيپنوز براي كنترل درد و درمان چاقي و… استفاده مي‌شود البته هيپنوز مفيد است ولي معجره نمي‌كند. كودكان ۸ تا ۱۲ سال بهتر هيپنوز مي‌شود و در سنين بالاي ۶۵ هپينوتزيم‌پذيري كم مي‌شود. افراد از لحاظ هيپنوتيزم‌پذيري ۴ گروهند. ۷درصد كه نبايد هيپنوز شوند يا هيپنوز نمي‌شوند نظير عقب ماندگان ذهني- هفت درصد ديونيسين هستند و استعداد بالايي در هيپنوز دارند. ۲۰ درصدآپولونين بوده به سختي هيپنوز مي‌شوند؛ و درصد بالايي اديسين هستند يعني در اواسط طيف hypnotismability قرار دارند.

همچنين هيپنوتيزم اريكسوني در متد دگرهيپنوتيزم و خودهيپنوتيزم قابل اجرا است. از فوايد هيپنوتيزم مي‌توان درمان بسياري از ناراحتي‌هاي رواني را نام برد. به‌خصوص در هنگام خودهيپنوتيزم، كه شخص مي‌تواند به‌وسيلهٔ تلقين، تغييرات مثبتي را در كردار و روحيات خود پديدآورد. البته خود هيپنوتيزم داراي خطراتي هم هست؛ به اين صورت كه اگر بدون آگاهي و اطلاعات كافي و با روش‌هاي نادرست انجام پذيرد، مي‌تواند اثرات بسيار مخربي بر روي روان  انسان به دنبال داشته باشد.و بيوكينزيررا هم شامل مي شود

همچنين هيپنوتيزم اريكسوني كه در متد ان ال پي مورد استفاده قرار مي‌گيرد نيز يكي از روش‌هاي القاء خلسه و درمان است. در سالهاي اخير استفاده از اين نوع هيپنوتيزم در بين درمانگران رواج يافته‌است. در اين روش عامل (درمانگر) با استفاده از پيام‌هاي دوپهلو و قصه درماني در جهت منحرف كردن ذهن ناخودآگاه سوژه (درمانجو) عمل مي‌كند. اين نوع هيپنوتيزم در موج ذهني آلفا (۴–۷ هرتز) اتفاق مي‌افتد. از نظر ميلتون اريكسون اين نوع هيپنوتيزم همانند كامل كردن يك مكعب روبيك بوده و همكاري بين درمانگر و سوژه را طلب مي‌كند. همچنين در مواردي مانند كمرنگ كردن خاطرات ناگوار، رفع فوبيا و وسواس كاربرد دارد

سه فاكتور مهم در هيپنوتيزم عبارتند از تمركز فوق‌العاده فكر، انفكاك و تجزيه (جدا شدن ذهني از محيط پيرامون)، تلقين (چرا كه اساس هيپنوتيزم تلقين به نفس است).
مي‌توان گفت هيپنوتيزم = تمركز   اعتقاد 

نظرات زيادي دربارهٔ اينكه چه كسي هيپنوتيزم را شروع كرد، وجود دارد. هندوهاي هند  اولين كساني بودند كه آن‌ها اين شيوه را بنيان نهادند و از آن به عنوان يك دارو براي سلامتي استفاده كردند. امروزه اين يكي از كاربردهاي اصلي هيپنوتيزم است و به روانشناسي مربوط مي‌شود. تحقيقات نشان مي‌دهد هيپنوتيزم به گذشته‌هاي دور برميگردد.

اما پيشرفت‌هاي مهم هيپنوتيزم در سال ۱۸۴۲، هنگامي كه جيمزبريد (James Braid) شروع به بررسي بيشتر آن كرد، رخ دادند. او كه «پدر هيپنوتيزم جديد» ناميده مي‌شود اعتقاد نداشت كه خواب مغناطيسي باعث هيپنوتيزم مي‌شود و فكر مي‌كرد كه خلسه‌ها فقط يك «خواب عصبي» هستند. وي در سال ۱۸۴۳ يك كتاب دربارهٔ اين موضوع به نام «نوريپنولوژي» نوشت. برخي مسمر را پدر هيپنوز مي‌دانند. مي‌گويند راسپوتين وزير پرنفوذ دربار روسيه تزاري از اين روش در قربانيان خود استفاده مي‌كرده‌است. كشيش آبه فاريا نيز از متقدمين اين روش است. مسمر در دورهٔ اوج نظريه‌پردازي در باب مغناطيس اين پديده را ناشي از مغناطيس حيواني مي‌دانست. بعدها روش او توسط شورايي مركب از بنجامين فرانكلين و گيوتين و… مردود دانسته شد. برخي فقها مي‌گويند هيپنوتيزم اگر مستلزم امر حرامي نباشد جايز است. هيپنوتيزم را خواب واره ترجمه كرده‌اند. هيپنوز توسط ميتلون اريكسون آمريكايي و نيز المان پيشرفت زيادي كرد.

مرحله اول ريلكس كردن: در ابتدا روي يك صندلي بنشينيد يا ترجيحاً روي تخت يا زمين دراز بكشيد. سپس چشمانتان را ببنديد و تمركزتان را روي نفس كشيدن بگذاريد. كاملاً بي‌حركت باشيد و با هر بازدم  بدنتان را شل‌تر كنيد و فكر كنيد كه بدنتان سنگين و سنگين تر مي‌شود.
۱- اكنون احساس كنيد كه از كف پايتان انرژي گرمي نفوذ مي‌كند اين انرژي به هرجا كه برود آن جا را سنگين و كرخت و شل مي‌كند بنابراين كف پايتان نيز سنگين و كرخت مي‌شود؛ و كم‌كم به مچ پايتان مي‌رسد و همين‌طور به ساق پا، زانو و تمام ران و كشالهٔ ران شما.
۲- بعد از آن كه اين انرژي تمام پاهايتان را سنگين و شل و كرخت كرد كم‌كم به درون شكم شما نفوذ مي‌كند و تمام كليه‌ها و رودهٔ شما را نيز به اين حالت دچار مي‌كند قفسهٔ سينهٔ شما را دربر مي‌گيرد و به كمر شما نيز نفوذ مي‌كند. توجه‌تان به بازدم‌هايتان باشد كه با هر بازدم بدنتان شل‌تر و كرخت تر مي‌شود.
۳- با هر بازدم بدنتان سنگين و شل و كرخت مي‌شود مخصوصاً پلك‌هايتان مدام سنگين و سنگين تر مي‍شود. كم‌كم انرژي به گردنتان و موي و پوست سر و صورتتان مي‌رسد بدنتان كاملاً شل، سنگين و كرخت است.

مرحله دوم

توجه داشته باشيد كه مرحله اول را بايد به خوبي اجرا كرده باشيد. كنون احساس كنيد كه دست راست يا چپتان (هركدام كه ترجيح مي‌دهيد) مانند بادكنك سبك شده‌است و كم‌كم به بالا مي‌رود اين را به خوبي تصور و تلقين كنيد. آن‌گاه متوجه مي‌شويد كه دستتان تكان مي‌خورد و به بالا مي‌رود. (البته ممكن است كه دست شما بالا برود و متوجه نشويد يا فكر كنيد دستتان بالا مي‌رود ولي چنين نشود يا اصلاً اتفاقي رخ ندهد يا كمي تكان بخورد كه بستگي به ميزان كيفيت هيپنوتيزم شما دارد كه با تمرين مي‌توانيد كيفيت آن را بيشتر كنيد) سپس دوباره فكر كنيد كه دست شما سنگين مي‌شود و اين موجب مي‌شود كه دستتان آرام آرام پايين آيد. تبريك مي‌گويم شما هيپنوتيزم شديد.

مرحله سوم

خروج از هيپنوتيزم: كنون تصور كنيد كه بدنتان آرام آرام به حالت نرمال برمي‌گردد و آرام چشمانتان را باز كنيد، دستانتان را مشت كنيد پاهايتان را باز و بسته كنيد و كمي راه برويد تا به حالت اول بازگرديد.

خودهيپنوتيزم يعني آن كه شما خودتان را هيپنوتيزم كنيد، اين كار فقط با تمركز و تفكر خود فرد صورت مي‌پذيرد. در خودهيپنوتيزمي انسان با تأثير گذاشتن در ضمير ناخودآگاه مي‌تواند اخلاق و توانايي‌هاي خويش را تغيير دهد.

روش‌هاي متعددي در هيپنوتيزم وجود دارد كه در اصول مانند هم هستند. براي آن‌كه خود را هيپنوتيزم كنيد مراحل زير را طي كنيد. توجه داشته باشيد كه روش زير هيچ‌گونه ضرر يا خطري ندارد، سعي كنيد كه خوابتان نبرد. اين روش را در وضعيتي انجام دهيد كه نه زياد گرسنه باشيد و نه زياد شكمتان پر باشد.البته كاملاً مشخص است كه دليل اين مساله همان تمركز هوشيارانه وعدم به خواب رفتن است.